Nasz Patron

27 Wołyńska Dywizja Piechoty Armii Krajowej

27 Wołyńska Dywizja Piechoty Armii Krajowej to największy partyzancki związek taktyczny na ziemiach polskich. Została sformowana z istniejących wcześniej oddziałów partyzanckich i zmobilizowanych żołnierzy konspiracji inspektoratów Armii krajowej: Kowel, Łuck i Równe.  Początkowo organizowana przez podpułkownika „Lubonia”, pełna nazwę 27. Wołyńska Dywizja Piechoty Armii Krajowej i struktury organizacyjne uzyskała pod dowództwem podpułkownika Jana Wojciecha Kiwerskiego „Oliwy”. Po zakończeniu mobilizacji 27. Wołyńska Dywizja Piechoty Armii Krajowej liczyła 7300 oficerów                  i żołnierzy. Swoim obszarem działań objęła cztery powiaty na Wołyniu (od rzeki Styr do Bugu, od Szosy Łuck – Włodzimierz Wołyński – Uscisług do szosy Kowel – Dorohusk).

            Dywizja w ramach akcji „Burza” na Wołyniu wspomagała samoobronę ludności polskiej w walce z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii, walczyła z niemieckimi siłami przeciwpartyzanckimi i regularnymi  oddziałami niemieckich wojsk frontowych. Stoczyła w 1944 roku kilka większych bojów: pod Włodzimierzem Wołyńskim (23 lutego), w Hołobach (9 marca), w Zasmykach 917 marca), okrążona przez Niemców w rejonie Kowla toczyła 0d 2 do 21 kwietnia ciężkie walki. Nie otrzymawszy obiecanej pomocy radzieckiej zmuszona została przebić się na tereny Polesia, a w końcowej fazie walk na Lubelszczyznę. Wyzwoliła tam miejscowości: Lubartów, Kock, Kamionkę, Michniów, Firleje. Dowódca podpułkownik Jan Wojciech Kiwerski zginął w czasie walk operacji kowelskiej, jego następcami zostali kolejno: major T. Sztumber- Rychter pseudonim „Żegota” i pułkownik J. Kotowicz pseudonim „ Twardy”.

            25 lipca 1944 roku dywizja została podstępnie rozbrojona w Skrobowie koło Lubartowa przez Armię Czerwoną. Oficerów 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty w większości zesłano do łagrów w ZSRR lub uwięziono. Część żołnierzy wstąpiła do oddziałów Berlinga, pozostali podzielili los swoich dowódców.